17.8 C
Bydgoszcz
niedziela, 16 czerwca, 2024
spot_imgspot_imgspot_imgspot_img

JULO RAFELD: Co nieco o JOHNIE LENNONIE z okazji przypadającej jutro 43 rocznicy tragicznej śmierci artysty

I choć powiesz żem marzyciel…

John Winston Ono Lennon. Urodzony 9 października 1940 w Liverpoolu, zmarł 8 grudnia 1980 w Nowym Jorku, zastrzelony przez niezrównoważonego fanatyka, Marka Chapmana.

Chapman, z początku zwykły fan, zaczął się z czasem upodabniać do swego idola: kupił gitarę, śpiewał jego piosenki i jeździł na występy, aż w końcu chora wyobraźnia podpowiedziała mu, że sam stał się prawdziwym Lennonem. Jednak dla Chapmana dwóch Lennonów na świecie to o jednego za dużo. Jeden musiał odejść…

Niektórzy zadawali sobie pytanie, czy z Johnem też było wszystko w porządku, choć oczywiście w innej skali. Pomijając jego niewątpliwy talent i osiągnięcia artystyczne, trudno nie dostrzec różnych niezwykłości w jego życiu.

Już jako dziecko poddany został traumie, gdy wcześnie osierocony przez zmarłą matkę i ojca, który uciekł w świat, wychowywał się u ciotki Mimi. Jako dorastający nastolatek poznał przyszłych kolegów z zespołu i pierwsze wspólne lata beatlemanii spędził w miarę normalnie. Ale gdy poznał swą przyszłą (drugą) żonę – Yoko Ono – zaczęło być inaczej. I to od samego początku, czyli od sposobu w jaki się poznali. John zajrzał przypadkiem do małej nowojorskiej galerii, gdzie Yoko organizowała swój performance i coś go podkusiło, by wspiąć się na wysoką drabinę i odczytać maleńki napis na suficie „Yes”. Opowiadał później, że nie zainteresowałby się artystką, gdyby nie wrażenie bardzo pozytywnego przekazu tego elementu instalacji. W relacji z Yoko nietuzinkowość trwała zresztą do końca. Choćby znany fakt, że wbrew kolegom z zespołu zaczął ją traktować i przedstawiać jako piątego Beatlesa. Pomijając już nawet to, że mimo braku muzycznych zdolności i głosu występowała z nim później z zespołem Plastic Ono Band. No, ale chyba nie da się przejść obojętnie nad historią ich okresowego, „profilaktycznego” rozstania, gdy John spędził sporo czasu z Mae, młodą skośnooką dziewczyną, podsuniętą mu przez samą Yoko. Po to, by John nie odwykł od japońskiego towarzystwa…

Z relacji różnych osób, w tym i samej Yoko, wyłania się też obraz Johna już nie tylko jako dziwaka, ale wręcz jako trudnego do zaakceptowania kompana, zazdrośnika i gbura, który potrafił zepsuć każdą imprezę, gdy po alkoholu zaczynał warczeć i się wygłupiać. Oczywiście takiej osobowości nikt nie skreślał.

Lennon jak mantrę powtarzał w swych licznych wypowiedziach i prostych, melodyjnych utworach takie słowa jak: miłość, wolność, pokój, ot choćby w sztandarowym „Imagine”. Ale niewiele wiemy o jego innych działań artystycznych. Kierowany jakąś przekorą Lennon, zabierał się do aktorstwa (w „Jak wygrałem wojnę”), rysunku, pisania wierszy i prozy. Przekora to chyba właściwe określenie. Zwłaszcza w kontraście ze zrozumiałym przekazem jego piosenek, bowiem niektóre z tych literackich dzieł wyróżniają się brakiem zrozumiałości, żeby nie powiedzieć dziwacznością. Taką na siłę, jakby… sztuką dla sztuki. Niewielu piszących brało się za tłumaczenie jego wierszy, gdyż trudno znaleźć odpowiedniki stosowanych przez niego dziwactw językowych. Jednym z tych nielicznych jest Filip Łobodziński, który tak radził sobie z fragmentami pewnego utworu: W gabinecie dęty-styk. – Mam zdzirę w zębie i bardzo mnie buli. – Zbocznij zatem pani na hotelu i rozdziaw płaszczę, która masz pani zgoła niezębistą.

Cóż, jakiś sens w tym Lennon pewnie widział, chyba że to tylko przekora.

Nie da się ukryć, że John Lennon do wielkich marzycieli należał. Jest takie video nagranie, gdy Lennon, patrząc wprost w kamerę, w tych swoich okrągłych „lennonkach”, przy słynnym białym fortepianie prezentuje w „Imagine” swe marzenia. Śpiewa o wolności, pokoju i powszechnej miłości na świecie i wygląda na tym nagraniu wyjątkowo szczerze.

Poniżej kilka piosenek Johna Lennona w tłumaczeniu Julisza Rafelda:

 

IMAGINE

a gdybyś zamiast piekła

zobaczyć bardzo chciał

ten swój kawałek nieba

a nocą tysiąc gwiazd

tak żeby wszyscy razem

ujrzeli to we snach

a gdyby tak bez granic

wspólną drogą przez świat

bez świstu kul na ranem

bez krzyża i bez mar

tak żeby wszyscy razem

doszli nieba bram

i choć powiesz żem marzyciel

ale wiem nie jestem sam

przyjdzie czas kiedy razem

obejmiemy cały świat

a gdyby swoim chlebem

każdy podzielić się chciał

mieszkał w otwarty domu

i brata w każdym miał

tak żeby wszystkich razem

pomieścił cały świat

i choć powiesz żem marzyciel…

 

MOTHER

mamo

mówią że

byłaś gdzieś tu

ty miałaś mnie

lecz ja ciebie nie

więc cóż mogę ci rzec

goodbye, goodbye

tato

dobrze wiem

nie było cię tu

pognałeś w świat

zostałem sam

więc cóż powiedzieć mam

goodbye, goodbye

nigdy

nawet w snach

nie rób jak ja

chciałem bez skrzydeł

polecieć jak ptak

więc cóż powiedzieć mam

goodbye, goodbye

mamo zostań

tato wróć

 

WOMAN

kobieto, daj opowiedzieć mi

tysiące myśli i poplątane sny

już na zawsze dłużnikiem będę ci

kobieto, daj wyznać ci że

wszystko co czuję i to co wiem

dzięki tobie zdobyłem cały świat

kobieto, wiem rozumiesz że

w każdym z nas małe dziecko jest

więc pamiętaj by często tulić je

kobieto, twoje serce to skarb

nieważne jak daleko szukać go mam

nasz droga zapisana pośród gwiazd

kobieto, pozwól na kilka słów

by cały smutek uleciał już

uwierz mi jeszcze raz, jeszcze raz, jeszcze raz

bo kocham cię, teraz i na zawsze

 

LOVE

kochać to prawdy smak

kochać znaczy gonić wiatr

kochać żeby wolny świat

kochać to dotknąć chmur

kochać znaczy ptaków sznur

kochać żeby zawsze już

ja i ty, ty i ja

jedną drogą stąd do gwiazd

kochać to milion lat

kochać znaczy dwoje nas

kochać żeby cały czas

kochać to piękny dzień

kochać znaczy łzy i śmiech

kochać żeby wspólny sen

STAND BY ME (Przy mnie bądź)

kiedy już jest noc

i śpi cały świat

i księżyc do snu tuli nas

wtedy już nocy mrok

niestraszny jest

dopóki będziesz obok mnie

więc darling, darling

w noc i w dzień

tuż obok mnie

zawsze bądź tutaj obok mnie

nawet gdyby nasz dom

w gruzy zmieć się miał

i gdyby zatonąć miał nasz świat

żaden płacz ani łzy

niestraszne są gdy

ciągle jesteś obok mnie

więc darling, darling…

 

ALL YOU NEED IS LOVE (Trzeba tylko miłości)

nie da się zrobić co niemożliwe jest

nie da zapomnieć co nam poszło źle

nie da się wybaczyć

ale można zrobić chociaż mały gest

spróbuj

nie widać słońca kiedy przyjdzie noc

nie da się mówić kiedy stracisz głos

nie da uratować

chyba żebyś podjął jeszcze jeden trud

spróbuj

wszystko czego nam brak

to miłości smak

to miłości słowa

tylko tego nam brak love, love love…

nie da się słyszeć kiedy cisza trwa

nie widać tego co jest tylko w snach

nie dotkniesz chmur

ale możesz stanąć na najwyższej z gór

spróbuj

wszystko czego nam brak…….

 

YESTERDAY

yesterday, jakby moje troski przegnał wiatr

ale dziś wracają do mnie w snach

jak wierzyć mam, że ostatni raz

powiedz mi, czemu wokół dzisiaj inny świat

przypomina ciągle dawną twarz

i szary cień otacza nas

czemu znikasz stąd i znów nie mówisz nic

jakich słów brakuje, żeby wczoraj było dziś

uwierz mi, miłość była takim prostym snem

teraz gdzieś daleko uciec chcę

by wrócił znów wczorajszy dzień

czemu znikasz stąd i znów nie mówisz nic

jakich słów brakuje, żeby wczoraj było dziś

 

GIRL

może chciałby ktoś posłuchać mojej opowieści

o dziewczynie, która była tu

chociaż trudno było ją pokochać, nie żałuję

powtórzyłbym znowu każdy dzień, dziewczyno…

czasem wracam myślą do tych dni, kiedy wątpiłem

w oczach jej widziałem tylko łzy

obiecała mi znów niebo, a ja wierzyłem

chociaż czemu, nie wiem aż do dziś, dziewczyno…

ktoś powiedział jej, że radość jest za cierpienie

może źle pojęła słowa te

że uśmiechy rosną na bolącym grzbiecie

czy uwierzy, gdy nadejdzie kres, dziewczyno…

przy niej człowiek gubił się, wokół wciąż słyszałem

śmiech, ty głupi

trzeba było czujnym być, żeby zawsze obok stać

i słuchać, słuchać, dziewczyno…

 

LET IT BE

gdy przychodził kiedyś trudny czas, matka Mary zawsze była tu

i mówiła wtedy, tak już jest (let it be)

kiedy czasem wokół ciemno było, stała wtedy obok mnie

mówiła proste słowa, tak to jest

tak już jest, tak już jest, tak już jest, oh, tak już jest

to jej proste słowa, tak już jest

czemu świat okrutny wokół jest, i milion połamanych serc

to odpowiadała, tak już jest

ale kiedyś przyjdzie taki dzień, kiedy już nie będzie źle

zawsze mówiła, tak już jest

tak już jest, tak już jest, tak już jest, oh, tak już jest

to jej proste słowa, tak już jest

gwiazdy ci drogę wskażą gdy, ciemną nocą przyjdzie iść

ciągle powtarzała, uwierz mi

tak już jest…

Warto też wspomnieć o ostatnim utworze Johna, nagranym jeszcze formalnie z Beatlesami. To typowa dla niego kompozycja „Now and then”, kolejna nawiązująca do pokręconych kontaktów pomiędzy nim i Yoko. Ta piosenka powstała znacznie wcześniej, lecz początkowo nie uzyskała akceptacji zespołu i została odłożona na półkę. Odżyła dzięki Yoko, , która ją udostępniła.To zarazem ostatni utwór The Beatels, stworzony i wykonany przez Johna Lennona, a dopracowany przez Paula McCartneya, George’a Harrisona i Ringo Starra, z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Publiczna premiera NOW AND THEN odbyła się na początku listopada 2023:

 

Now and then Czasami

I know it’s true                                                                  wiem że tak jest
It’s all because of you                                                        wszystko dzięki tobie
And if I make it through                                                     i jeśli sobie poradzę
It’s all because of you                                                        to dzięki tobie

And now and then (Ah-ah)                                                 i nawet czasem
If we must start again (Ah-ah)                                           jeśli trzeba nam od nowa
Well, we will know for sure                                                 to pewna jest
That I love you                                                                  moja miłość do ciebie

I don’t wanna lose you, oh no, no                                       nie chcę cię utracić
Abuse you or confuse you                                                  ani wykorzystać
Oh no, no, sweet darling’ oh,                                              nie, moje kochanie
But if you have to go (Go), away (Ah-ah-ah)                        lecz jeśli musisz odejść
If you have to go, well you the reason [?]                            to z jakiej przyczyny?

Now (Now) and then (And then)                                          i czasem
I miss you (I miss you)                                                       tak mi ciebie brak
Oh, now (Now) and then (And then)                                    oh, i czasami
I want you to return to me                                                  wypatruję twego powrotu
'Til you return to me                                                           aż do mnie wracasz

Podobne artykuły

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pozostańmy w kontakcie

253FaniLubię
495SubskrybującySubskrybuj
- Advertisement -spot_img

Ostatnio dodane